Innoveren vanuit visie: “Zonder business sponsor starten wij geen innovaties meer.” In een heerlijk zonnetje ben ik onderweg naar APG waar ik een interview heb met Peter Strikwerda, Hoofd van Digital & Innovatie bij APG Asset Management en Anthony Meyer, CEO Innovation Booster. De twee heren hebben in de afgelopen jaren een bijzondere vriendschap opgebouwd, waar innovatie als een rode draad doorheen loopt. In dit gesprek blikken we terug naar deze jaren, maar kijken we ook vooruit. Zoals Peter en Anthony concluderen: “Met innovatie ga je per definitie door ups en downs in hoge dynamiek”.

Zodra ik met Anthony en Peter in dezelfde kamer zit, halen ze herinneringen op over hun eerste gezamenlijke opdracht bij de Groeifabriek; het organisatie brede innovatieprogramma van APG. Ik merk direct dat de heren goed op elkaar zijn ingespeeld. Peter zit er losjes en ontspannen bij en kiest zijn woorden vanuit gevoel. Anthony prikkelt meer, door met opmerkingen en scherpe vragen Peter uit de dagen. Dat levert een interessant gesprek op.

Hoe was jullie eerste ontmoeting?

Anthony: “De allereerste keer dat we elkaar zagen was via een video call voor de Groeifabriek. Vanuit die call is het eerste project gestart om onze methodiek te introduceren en kort cyclisch werken uit te proberen. Het doel hiervan was om de communicatie met de deelnemers te versterken en van daaruit organiseerden we een offsite, die ik begeleidde.” 

Peter: “Gedurende deze offsite was er een moment dat ik nooit zal vergeten. Aan het einde van de eerste dag voelden we ons met ons team van 10 man reddeloos verloren. We bleven hangen in globale beelden en visies en liepen vast doordat we het niet concreet konden vertalen. Fascinerend was dat we op de tweede dag weer bij elkaar kwamen en direct een duidelijke keuze maakten om ons te gaan richten op enkele ‘killer cases’ en daaraan vast te houden. En dat was een ontzettend mooi omslagpunt, omdat vanuit die ideation de innovatie ‘Next Best Question’ is gekomen.”

Anthony: “‘The Next Best Question’ is een programma waarbij APG-ers in het klant contact center kunnen voorspellen wat voor een vragen de klant heeft omtrent pensioenen.”

Peter: “En dat maakt ons een stuk klantgerichter en geeft ons de mogelijkheid om gesprekken beter en sneller af te handelen. Dit bestaat nog steeds en gaat nu naar productie.”

 

Reddeloos verloren op de eerste dag… Leg eens uit?

Peter: “Op mentaal vlak is het heel moeilijk te bevatten hoe je van ‘think big naar act small’ komt. Grote toekomstvisies zijn inspirerend en leuk om over te praten, maar om dat klein te maken moet je keuzes maken en een sprong in het diepe wagen. En dat is vaak lastig want dat is men van nature niet gewend in een corporate omgeving.”

Anthony: “Dat zijn we niet gewend, omdat normaal de baas deze beslissing voor je neemt en nu in een omgeving zit waar jezelf de verantwoordelijkheid zelf mag en moet nemen.”

Hoe heb je dat als leider ervaren?

Peter: “Het was wennen, ook voor mij. Het werken aan innovaties vraagt zowel qua instelling als qua praktische invulling specifieke kwaliteiten. ‘Just do it’ is erg belangrijk, gewoon het lef hebben om aan de slag te gaan zonder dat je vooraf precies weet hoe en wat. Fouten maken en leren zijn ook cruciaal in een fase waarin je als organisatie start met innoveren; dat is gemakkelijk gezegd, maar in de praktijk nog best lastig.”

 

Terug naar jullie samenwerking. Hoe is er in die tijd van de groeifabriek iets ontstaan tussen jullie wat deze vriendschap is gestart?

Peter: “Juist doordat we samen door zo’n dal gingen, maar ook weer een heel gaaf piekmoment meemaakten, leerden wij elkaar erg goed kennen.” 

Anthony: “Ik voelde dat ook en vond het op dat moment ook lastig. Maar een paar jaar later kan ik wel zeggen dat dat niet het enige moeilijke moment is geweest. In die moeilijke momenten is eerlijkheid altijd onze basis en die eerlijkheid hebben we altijd vastgehouden naar elkaar. Met daarbij in ons achterhoofd dezelfde vraag: wat is het beste voor de club waar we het voor doen?”

 

Iets heel anders. Wat betekent het woord innovatie voor jullie?

Peter: “Dat vind ik echt een rotvraag. Het is een rotvraag omdat mensen vaak een model als houvast zoeken, maar mijns inziens draait innovatie daar niet om. Het gaat om een gezamenlijke taal die je spreekt; het zin geven aan innovatie in je eigen omgeving. En daardoor ben ik innovatie als volgt gaan framen: is het een nieuwe toepassing of technologie waarin nog veel in moet gebeuren, en/of is het vooral nieuw voor ons als organisatie? Met die vraag kijken we naar waarde-creërende innovaties binnen het bedrijf. En dát is voor mij innovatie. Tevens is het een manier van werken, een aanpak om met beide situaties goed om te gaan. Daardoor is het onderling hanteerbaar als we het over innovatie hebben.”

Anthony: “Ik probeer het woord innovatie niet te gebruiken omdat het puur draait om vooruitgang. Ik kan aan een fietsenmaker wel Artificial Intelligence uitleggen vanwege de vooruitgang, maar dat staat veel te ver af van de problemen die hij op dat moment heeft. Het moet je iets bieden waarmee je direct kan werken.”

Anthony: “Daarnaast draait innovatie om gedrag, bijvoorbeeld door op een andere manier te kijken naar je eigen markt en daarin nieuwe kansen te spotten. Dat draait ook om vernieuwing, vandaar dat ik liever de woorden vernieuwing en waarde-creatie gebruik.”

 

Leg eens uit.

Anthony: “Ik hoor bijna dagelijks bij bedrijven dat ze nu moeten innoveren, want het is alarmfase 1! Ik denk dan: je kan innovatie ook zo framen dat je je zaken goed voor elkaar hebt en dan is er als kers op de taart ‘innovatie’. Daarbinnen kunnen we waarde creëren, of onszelf anders inrichten.”

Peter: “En op die manier kan je innovatie concreet maken. Want vaak wordt er ook naar innovatie gekeken als een soort hobbyclub. Je moet juist vanuit innovatie nuchter naar de zaken blijven kijken, in connectie blijven met het bedrijf en stevig in je schoenen staan.”

Heb je een voorbeeld van een concrete innovatie?

Peter: “Als voorbeeld kan ik “real time trade analytics” noemen. Met behulp van Artificial Intelligence en andere geavanceerde modellen bieden we slimme trading oplossingen aan onze traders. Wij handelen jaarlijks voor vele miljarden, dus hele kleine marge verbeteringen kunnen al leiden tot een aanzienlijke verbetering in het creëren van pensioenwaarde.” 

Als we praten over de innovatie van real time analytics, of andere vernieuwende zaken, sparren jullie dan altijd met elkaar?

Anthony: “Peter en ik sparren vooral over de manier van organiseren in de grootte van de organisatie. Als je mensen de juiste stappen laat zetten en laat samenwerken met het juiste framework, dan komt daar meer uit en zal je meer snelheid ervaren in je portfolio." 

Peter: “Ik geloof erin dat je alleen waardevol kan zijn met innoveren als je bereid bent om als organisatie door een steile leercurve te gaan. Dus je moet enorm leren hoe je samenwerkt, beoordeelt, ruimte geeft en hoe je een groot idee in kleine stapjes kan uitvoeren. Als ik dan kijk hoe wij nu ons portfolio hebben georganiseerd ten opzichte van 2 jaar geleden, kan ik met trots zeggen dat er veel vooruitgang is. We hebben focus en eisen bij aanvang business ownership. Als dat er niet is, beginnen we sowieso niet aan een project. Over dat soort zaken hebben wij het met elkaar.”

 

Hoe werkt dit binnen de teams waarmee je werkt?

Peter: “Met innovatie ga je per definitie door ups en downs in hoge dynamiek. Ik zie het als een acceptatie curve. De early adopters zijn de innovators en die gaan als vanzelf mee. De laggards, de ‘achterblijvers’ helemaal aan de rechterkant van de curve zijn cynisch en werken niet vanzelf mee. Om impact te maken in de organisatie moet ik de grote middengroep meekrijgen. Om dat te kunnen bereiken moet ik kunnen omgaan met zowel het enthousiasme als de weerstand in de organisatie.” 

Anthony: “En als je dan eenmaal die grote middengroep meehebt, dan bedenk je weer wat nieuws en dan moet je weer vechten voor acceptatie. Daarom is het goed om in alle beslissingen en nieuwe zaken in kleine stapjes te blijven doen om ervoor te zorgen dat die acceptatie blijft.”

 

Heb je een voorbeeld?

Peter: “Kennis van de business is heel belangrijk. Onze beleggers zijn superspecialisten en hebben heel veel kennis en hun tijd is schaars. Als je voor hen waarde wilt creëren, heb je hun expertise nodig en wil je het liefst iets leveren wat direct voor hen waarde creëert. Als je met hen experimenteert en dat mislukt – 80% van de ongeveer 50 experimenten in de laatste 3 jaar hebben wij vroegtijdig gestopt - moet je bij nieuwe experimenten soms een drempel over. Dat is balanceren tussen enerzijds daadwerkelijk experimenteren en accepteren dat dit vaak mislukt en anderzijds het leveren van concrete resultaten. Ik ben ervan overtuigd dat waardevolle resultaten zichzelf beter verkopen dan wat dan ook.”

 

Komen er naast tegenvallers ook onverwachte meevallers op je pad?

Anthony: “De kunst is dat je altijd mensen mee moet krijgen in de acceptatie curve. En dat kost ontzettend veel tijd. En wat ik nu steeds meer zie gebeuren is dat verschillende stakeholders niet meer in moeilijkheden denken, maar in mogelijkheden. Dus gewoon doen in plaats van barrières opwerpen.”

Peter: “Er zijn 3 zaken die voor mij de sleutel zijn tot succes:

1.     Sterk leiderschap. Zonder leiderschap red je het niet. En dan is het niet alleen leiderschap binnen het team, maar leiderschap binnen alle geledingen van de organisatie, inclusief individuele collega’s.

2.     Maakbaarheid van de innovatie. Soms is iets wat bedacht wordt gewoon nog niet mogelijk om te maken. Maar iets kan juist ook een stuk sneller af zijn dan van tevoren gedacht. Dat zit mee of tegen.

3.     Experimenten in de early stage loskoppelen van corporate afhankelijkheden. Dat houdt in dat je in een ‘sandbox omgeving’ nog geen rekening hoeft te houden met alle regels van het bedrijf, waardoor je veel flexibeler bent.”

Dit gezegd hebbende kunnen we concluderen dat innovatie niet zo heel makkelijk is om geaccepteerd én gevormd te krijgen binnen een organisatie. Hoe zie je dit in de toekomst?

Peter: “Wij gaan een nieuwe fase in. Dat houdt in dat we vanuit het opbouwen van een innovatie capability en goede eerste resultaten naar het strategisch inbedden en opschalen gaan. Door het zo op te zetten, gaan we de richting op van het creëren vanuit een strategische agenda, of een roadmap. Daardoor voorzie ik dat innovatie niet meer echt een ding an sich is, maar veel meer business as usual binnen een strategisch kader.”

Anthony: “Met focus op realisatie. Dus hoe kunnen we met de juiste tools en mensen echt dingen realiseren, met de lessen van het verleden daarbij meegenomen. Dat kan zijn voor een heel robuust IT-project, waarbij je waarschijnlijk waterval methodes gebruikt. Of voor het verbeteren van KPI’s, waarbij je waarschijnlijk agile kiest. Of voor het onderzoeken van nieuwe technologieën waarbij men waarschijnlijk voor experimenteren kiest. En zo kan je een perfecte toolkit maken die per situatie anders is.”

 

Dat maakt het dus heel concreet.

Peter: “Dat klopt. En daarin hebben we echt slagen gemaakt. 3 jaar geleden stond ik nog op een zeepkist mijn plannen te vertellen om mensen mee te krijgen. Op dat moment wil je vooral de boel in beweging krijgen door een pragmatische aanpak. Nu eisen we een stevig commitment en business sponsor op senior niveau. Anders starten we überhaupt niet. En met die strategische agenda willen we die gedachte nog sterker verankeren.”

 

Als afsluitende vraag: wat zijn jullie gezamenlijke plannen in de toekomst?

Peter: “Ik vind de combinatie van leading by example en de frisse blik die jullie brengen van grote waarde. Jullie omgang met mensen vind ik erg inspirerend. Bovendien brengen jullie perspectieven van andere industrieën met je mee en dat is heel waardevol. En dan zie je ook dat er veel vergelijkbare uitdagingen zijn.”

Anthony: “Hoe dan ook zullen wij altijd gesprekken rondom strategie en innovatie blijven voeren, omdat wij anders naar zaken kijken en omdat het ook gewoon erg leuk is.”

Zo sluiten we af met de gedachte dat beide heren niet bang zijn om te leren en elkaar daarin uit te dagen. En precies daar, op dat stukje uitdagen, tezamen met hun gezamenlijke passie voor het verder brengen van organisaties en mensen, hebben zij elkaar gevonden. Met als afsluitende woorden van Peter: “Als je er niet voor openstaat om te leren, is het onmogelijk om te innoveren.” En zo is het.

Geïnspireerd?

Bel een Booster